project

100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü

tarafından, tarihinde yazıldı. Son güncelleme; 02 Şubat 2007; 22.00

100W MOSFET amplifikatörümüzün devre şemasıyla projemizi anlatmaya başlayalım.


Büyük devre şemasını yazının altında yer alan "dosyalar" bölümünden edinebilirsiniz.

Doğal olarak stereo uygulama için bu devreden iki adet gerekmektedir. Yazı ekinde bulunan PDF dosyalarını indirdiğinizde devre için gerekli baskı devrelerin bire bir filmlerini elde edeceksiniz.

Bu amplifikatörün temel özelliği basit dizaynı ve montajının da aynı basitlikte olmasıdır. Lütfen devrenin basitliğine bakarak kendisinden basit sonuçlar beklemeyin. Unutulmamalıdır ki pek çok hi-end amplifikatör çok basit ama kaliteli tasarımlara sahiptir. Genel teknolojik kuram gereği daha az parça daha az sorun demektir.

Besleme trafosu çok önemlidir. 8 Ohm çıkış için 35 – 0 – 35 sekonderli ve amplifikatör başına en az 3 amper güç aktarabilen bir trafo önerilir. Doğal olarak stereo kullanım için iki trafo gerekli olacaktır. Doğrultma devresi için 3A'lik diyotlar köprü bağlanmıştır.

Baskı devre üzerinde 2 adet 4700µF 63v luk filtre kondansatörü bulunur. Bu, tek kanal için besleme devresidir ve iki kanal için iki ayrı besleme devresi ve iki adet trafo kurulmalıdır. Ancak eğer bu amplifikatörü sürekli kullanmayacaksanız bir adet 5A'lik trafo yeterli olabilecektir.

Devre oldukça basittir. MPSA56 (=BC556) lar diferansiyel giriş çifti, BD139 ve BD140 lar ise akım sürücü çiftleridir. Bu transistörler uzun deneyimlerin sonucu olarak ses kalitelerinden dolayı seçilmişlerdir.
Çıkış transistörleri Hitachi’nin eşlenik komplementer çiftleri olan 2SK1058 ve 2SJ162 MOSFET'leridir. Bunlar bir miktar pahalı transistörlerdir (10€) ancak muadillerini tavsiye etmiyorum çünkü hiçbiri ses uygulamaları için değildir.

Bu MOSFETler gate gerilimi sınırlama diyotlarına sahiptir ve bu bir miktar hata toleransı ve koruma sağlayacaktır. Ancak daha iyi bir koruma için hoparlör çıkışlarına 3A yavaş sigorta eklemenizi tavsiye ederim. *(1)

Çıkış katı olarak MOSFET kullanılmasının bir avantajı; ikincil çökme (secondary breakdown) olmaması ve her türlü ortam sıcaklığında amplifikatörün stabil kalmasıdır. Devrenin sükunet akımı 210mA civarındadır. Bunun nedeni devrenin yaklaşık 8W seviyesine kadar A sınıfı çalışması bundan sonra B sınıfına geçmesidir. Bunun sonucu olarak da ortalama bir dinlemede çok düşük distorsiyon sağlanmıştır.
Baskı devre dizaynını basit tasarladım ve soğutucuya direkt olarak bağlanabilmesi için dört adet montaj deliği ekledim. Ayrıca MOSFETler PCB ile soğutucu arasında tost olacağından montaj işini kolaylaştıracak, sağlam yapılı ve kompakt bir dizayn olacaktır ki bu transistörlü bir amplifikatör için büyük bir avantajdır.

Giriş/çıkışlara gelecek olursak.. J1 sinyal girişi, J2 sinyal şasisidir. Hoparlör J3 J7 arasına bağlanacaktır. Trafo bağlantısı ise 35v J6, 0 J4, diğer 35v ise J5 şeklinde yapılacaktır.
Amplifikatör aynı zamanda modüler bir yapıda olup, istenirse iki amplifikatör köprü bağlanarak 8 ohm yüke 250W RMS güç aktaracak şekilde konfigüre edilebilir. Bunun için birinci amplifikatörün J1 ve J2 girişlerine sinyal bağlanacak, ikinci amplifkatörün J1 ve J2 leri kısa devre edilerek, ikinci amplinin J8 ucu birincinin J3 yani hoparlör çıkışına bağlanacaktır. Bu durumda hoparlör çıkışı iki amplifikatörün J3'lerinden alınacak ve J7 uçları birbirine bağlanacaktır.

Köprü modunda çalışmada seste herhangi bir kötüleşme olmazken 16W a kadar A sınıfı çalışacağını da unutmamak gerekir. Ancak unutmamak gerekir ki bu bir köprü amplifikatördür ve çıkışına en az 300W sürekli gücü kaldırabilecek bir hoparlör bağlanmalıdır. Bu durumda çıkış sigortasını 8A seçmekte fayda vardır.

Yaklaşık 40 yıldır pek çok amplifikatör dizayn edip çalıştırdım. Gördüm ki düşük eşdeğer dirence sahip çok kaliteli süzme kondansatörleri sonuç olarak ses kalitesinde bir değişiklik oluşturmuyor. Örneğin Nichion Gold serisi bir kondansatörü daha kaliteli görüp deneyebilirsiniz ancak alacağınız sonuç Rubicon veya Hitano'dan farklı olmayacaktır.

Nico Ras
 

Not

Baskı devrenin altındaki çıkış transistörleri direkt olarak soğutucuya vidalanacaktır. Dolayısıyla bu işlemi yaptığınızda baskı devre de sabitlenmiş olacaktır. Transistörlerle soğutucu arasına mutlaka izolatör ve silikon gresi sürülmelidir. Aksi taktirde besleme uçları kısa devre olacaktır.

ÇN: *(1) Genel kural olarak transistörlü amplifikatörlerde herhangi bir koruma devresi yoktur. Bu devre de gerek aşırı akımlara ve gerekse de DC'e karşı çıkış korumasına sahip değildir.

ÇN1: Bu uygulama kesinlikle yeni başlayanlar için uygun değildir. Yeni başlayan arkadaşlarımıza 1 numaralı projemizi tavsiye ederim.

 

Malzeme Listesi


0R22 5.0W Taş Direnç (R19, R25) 2 Adet
1K0 0.25W 5% Direnç (R9, R10) 2 Adet
1K2 0.25W 5% Direnç (R14) 1 Adet
1N4148 Diyot (D1, D2) 2 Adet
1N5404 Diyot (D3, D4, D5, D6) 4 Adet
2K2 0.25W 5% Direnç (R23) 1 Adet
2SJ162 Power MOSFET (TO3P kılıf) (Q3) 1 Adet
2SK1058 Power MOSFET (TO3P kılıf) (Q5) 1 Adet
3K9 0.25W 5% Direnç (R12, R13) 2 Adet
10R 1.0W 5% (R24) 1 Adet
10K 0.25W 5% (R8) 1 Adet
10u Kondansatör 16V (C1) 1 Adet
47K 0.25W 5% Direnç (R2, R3, R15, R16) 4 Adet
47u 35V 8mm Kondansatör (C2) 1 Adet
82P 50V Seramik Disk 5mm Kondansatör (C5, C6) 2 Adet
100N 50V Seramik Disk Kondansatör (C3, C7) 2 Adet
470R 0.25W 5% Direnç (R5, R6) 2 Adet
470P/50V Seramik Disk 5mm Kondansatör (C4) 1 Adet
4700u 63V Radial 25mm Kondansatör (C8, C9) 2 Adet
BD139 Transistor TO 225 (Q9, Q10) 2 Adet
BD140 Transistor TO 225 (Q7, Q8) 2 Adet
MPSA56 Transistor TO 92 (Q1, Q12) 2 Adet
Trafo 40V - 0 - 40V 3 A 1 Adet

 

Galeri

pic1.jpg pic4.jpg
Görsellerin üzerine tıklayarak büyük görüntüleyebilirsiniz.

Forumda Yazılmış Olan Yorumlar

En yeni yorum en üsttedir. Mesajlara eklenen dosya ve resimler gösterilmemektedir; tam görünüm için Forum'u kullanın.

devirsefa yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 24.03.2015, 10.50
C5-C6 kondansatörleri, zannedersem ses üstü osilasyonları engellemek in kullanılıyor. 82 pF veya 33pF arasında duyulabilir bir fark olacağını düşünmüyorum bence ikisi de uygundur ama ustalara sormak daha yerinde olur.

"0R22 5watt" dirençler yeni versiyonda kullanılmamış.

Sitedeki parça listesinden ziyade "tüm dosyalar" klasöründeki parça listesine göre almak gerekli, çünkü daha önce denildiği gibi farklı versiyonlar. Kondansatörlerin voltaj değerleri değiştirilmiş.
10uF 35v, 47uF 63v kondansatörler var listede.

silentslayer yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 18.11.2014, 09.24
Sitedeki parça listesinde c5 ve c6 kondansatörleri 85pf olarak görünüyor. İndirilen dosyanın içinde ise 33pf yazıyor hangisini doğrudur acaba?

silentslayer yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 03.11.2014, 16.43
Resimlerde görülen devrede 2 adet (r19-r25) dirençleri var. Verilen dosyada ki devre farklı acaba bir sıkıntı olurmu?

gkhaniscimen yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 01.07.2012, 02.32
zunda yazdı:
100wmosfetdiyaudiotr_rev.rar
bu paket daha önce denenmiş versiyonlardan birisidir benimde kullandığım devredir eksik birşeyler olusa yardım gelecektir kolay gelsin.

Link için Çok teşekkürler. İhtiyacım olan dosyaların hepsi var linkte sorun yaşarsam size ulaşırım veya foruma yazarım.

zunda yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 30.06.2012, 08.53
100wmosfetdiyaudiotr_rev.rar
bu paket daha önce denenmiş versiyonlardan birisidir benimde kullandığım devredir eksik birşeyler olusa yardım gelecektir kolay gelsin.

gkhaniscimen yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 30.06.2012, 02.25
100w mosfet fi-fi'nin dosyalarını indiremedim. Ya link kırık yada benim dns adresinden kaynaklanan bir problem var indiren arkadaş varsa faklı bir yere upload edebilir mi?

tiger41 yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 10.08.2010, 23.54
Dogrusunu soylemek gerekirse sahsen bende bu devrenin hakkını vermedigimi dusunuyorum soyleki: Siz preamp gerekir demissiniz ben ton kontrol yaptım fakat bunun nedeni anfi bitince tv sehpasında cdp ile calısacagı icin,ayrıca kazancı da dusuruyor pc den dinleme yapacak olsaydım dediginiz gibi ton kont e gerek kalmazdı artık bu is cok uzadıgından bir an once bitirmek ve kapatmak istiyorum her gun masanın ustunde dagınık bir halde devre parcacıkları gormek artık bıkkınlık vermeye basladı sizin anlıyacagınız ekstra bir pre yapmaya pek niyetim yok zaten yapsam da kutuda koyacak yer yok kutu olarak daha onceki projem icin hazırladıgım fakat kullansı kısmet olmayan anfim icin hazırladıgım kutuyu kullanıcam kutuyuda bastan yapmayı dusununce kendimi cok kotu hissediyorum :o Ton devresinde elimde olmasına ragmen bc109 degil de bc549 kullandım 109 metal kılıf oldugundan belki mantıksız ama manyetik alanlardan etkilenir diye dusundum tonlama acısından da bir fark sezinliyemedim.Onceki yazımda bahsettigim olumsuzlukları da hallettim sukur ses girisine pot koymadan deneme yapıyordum sag olsun amator arkadas hatırlattı 'tısss' sesi nin azalmasına etkisi oldu ama asıl sorun ton potlarının montelendigi on panelden imis on panel olarak reklamcıların kullandıgı kompozit denilen iki aluminyum levha arasında sert plastik olan bir malzeme kullanmıstım elimle saga sola dokunurken panel ile anfinin besleme kond aynı anda dokundum o anda ne dip gurultusu kaldı nede hopda herhangi bir titresim kulagımı hop.a dayayında nacak duyabiliyorum daha sonra bende bir krokodil ile panelle anfi sogutucusunu birbirine bagladım ne olur ne olmaz diye araya birtane direnc koydum ve o sekilde bir sure calıstırdım simdilik hic bir sorun yok demek ton potlarının şaselenmesi gerekiyormus umarım baska problem cıkmaz simdilik bu kadar kalın saglıcakla...

hoparlör yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 08.08.2010, 19.16
RAS100 önüne bir de iyi bir preamp gerektirir bence.

Özellikle bilgisayardan bağlantı yapıyorsanız büyük bir olasılıkla bilgisayarın dip gürültüsünü de alıyorsunuz demektir.

Ton kontrol devresi ise neden olmasın derim, ama potların kaliteli, BC109C'lerin de orjinal ve gerçekten yüksek kazançlı (C)olması gerekir. Ben şahsen böyle bir devre koymazdım, bilgisayar nasıl olsa ton kontrol imkanı da sağlıyor.

Diğer konulara gelince, açıkcası devre malzemesine bağlı olarak bir miktar gürültü olabilir, RAS240'larda çıt yoktu. Devre kazancı düşük tutularak çıkış katının önüne bir preamp koymak bence en iyi ses kalitesini sağlıyor. Bu preamp kalteli opamp'lı da olabilir, transistörlü de olabilir, ya da kaliteli kulaklık amplikatörü de olabilir. Ama dinamik alanı genişlettiği gibi güç katının ses özelliklerini de iyileştiriyor.

Devreyi özellikle meraktan yaptım, malzemesi kolayca bulunabiliyor. Bu malzemeye bu kalite bence oldukça iyi, üstelik devre üzerinde oynama imkanı verdiği gibi evde kolayca yapılabiliyor. LM3886 gibi sahte çıkma olasılığı da yok, ama transistörleri alırken dikkatli olun derim genede.

Bu devrenin daha ileri versiyonları da var, ancak çift yüzlü baskılı devre hazırlamak lazım, bu yüzden çok pratik değil. Kutulama ve besleme de üzerinde durulması gereken konular. Tavsiyem sac hazır amfi kutusu bile olsa bir şekilde kutulamanız, bitmiş bir ürün kadar keyifli birşey yok.

Soğutuculara montajı yapıp izlenimlerimi paylaşmaktan başka yapacak bir şeyim kalmadı :)

tiger41 yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 07.08.2010, 23.11
Sasiden kaynaklanıyor olabilir devre sereserpe masanın uzerinde besleme trafosuna yakın kutuya girince dahada yaklasacak :D giriste pot yok suanda direk pc den ac kapa yapıyorum yarın ilk iş girise pot koymak olacak tuh yaa nasılda atlamısım bunu.. :lol:

Amatör yazdı:

Ynt: 100W MOSFET "Gerçek HI-FI" Güç Amplifikatörü / 07.08.2010, 22.47
Tweeterlar çalıştığına göre osilasyon değildir
Dip gürültüsü veya şasi döngüsü olabilirmi?
Devre açıkta mı çalışıyor?
Ampli girişinde kullandığınız potans ne değerde?
Yorumların devamı yükleniyor...